ONZE VISIE

CLT-S

A DURABLE PARTNER FOR ECOLOGICAL BUILDING SOLUTIONS

CLT biedt een revolutionair antwoord op de verschillende uitdagingen van de bouwsector in verschillende facetten:

 

  1. Exact repliceren wat virtueel in BIM wordt gemodelleerd.

  2. Bouwen wordt monteren: tot 60% sneller klaar met het volledige gebouw.

  3. Minder mankracht in de voorbereiding en op de werf.

  4. Lean bouwen: een structuur waar andere elementen makkelijker kunnen worden toegevoegd (ramen, technieken,…).

  5. Oplossingen voor akoestiek en brand voorhanden.

  6. De effecten op EPB en isolatiewaarden.

  7. Oplossingen voor bouwen op minder draagkrachtige grond en bestaande gebouwen.

  8. Circulair en Ecologisch bouwen.

 

Om deze verschillende facetten nader te kunnen verduidelijken is het noodzakelijk om de eigenschappen van CLT te duiden.

 

WAT IS CLT ?

CLT is Cross Laminated Timber of Kruiselings Verlijmd hout. Van duurzaam beheerd dennenhout worden planken geproduceerd. Deze planken worden zijdelings verlijmd tot ‘single layers’. Deze single layers worden kruiselings op elkaar verlijmd met formaldehidevrije lijm, zodat de vezelrichtingen van de single layers telkens dwars op elkaar liggen. Dit proces genereert een vormvast paneel genaamd ‘master panel’. De masterpanel kan door een CNC machine gehaald worden om te versnijden, frezingen aan te brengen of boringen te doen. De panelen kunnen gebruikt worden voor vloeren of wanden en hebben naar gelang hun dikte en samenstelling andere draagkrachtige eigenschappen.

CLT kan dus de volledige traditionele draagstructuur van een gebouw gaan vervangen. Met CLT is het perfect mogelijk om meerdere verdiepen te bouwen. CLT-S heeft zo in België het hoogste CLT gebouw gebouwd van 11 verdiepingen hoog. In Noorwegen, Brumunddal staat reeds een houten gebouw van 18 verdiepingen of 85,4 meter hoog.

Bron: CLT-S project Astor te Geel

CLT wordt soms ten onrechte vergeleken met houtskeletbouw of houtmassiefbouw. Doordat CLT echter vormvast is, zijn minder interessante eigenschappen zoals krimp en dillatatie dwars op de vezelrichting van het hout uitgeschakeld. Waardoor het ook voor bredere toepassingen kan gebruikt worden.

Verdere afwerking van het gebouw (gevel, vloeren, technieken, etc.) kan op een gelijkaardige manier gebeuren.

Doordat de CNC alle mogelijke frezingen kan doen, is het tevens mogelijk om doorvoeropeningen voor technieken (HVAC, elektriciteit, sanitair) reeds op voorhand te voorzien. CLT is als product dus revolutionair omdat men de structuur volledig in 3D kan uittekenen en vervolgens perfect maatvast kan produceren om uiteindelijk deze exacte structuur te monteren op de werf. Op die manier kan CLT mee surfen op de golf van het BIM verhaal.

CLT is het eerste gebruiksvriendelijk en duurzaam materiaal waarmee een 3D model perfect kan gerepliceerd worden in de realiteit.

Bron: CLT-S Project KOCA, internaat

Visueel kan CLT op verschillende manieren worden toegepast. Gebouwen kunnen eruit zien als een traditioneel gebouw hoewel CLT wel de draagstructuur is. Een leek zou het verschil niet kunnen zien. Een gebouw kan echter ook ontworpen worden met CLT in het zicht. Daarvoor bestaan 2 zichtkwaliteiten: industrieel visuele kwaliteit en visuele kwaliteit. Daardoor kan de structuur van binnenuit getoond worden. Een groot voordeel van CLT binnenmuren is dat ze massief zijn en niet hol klinken. Commercieel gezien wordt dit steeds geapprecieerd.

 

HOE VERANDERT HET BOUWPROCES ?

Als men met CLT werkt betekent dit dat het volledige uitvoeringsdossier moet klaar zijn voor men start met bouwen. Eenmaal de panelen immers in productie zijn, is er geen (of toch bijna geen) weg meer terug. Omdat CLT bovendien andere draagkrachtige eigenschappen heeft dan traditionele materialen, is het aangewezen om reeds van bij de ontwerpfase te kiezen voor CLT als ruwbouwmateriaal. Daardoor kan het gebruik van CLT optimaal worden verwerkt in het ontwerp en zal het kostenplaatje dan ook gelijkaardig of voordeliger zijn dan traditioneel.

CLT-S vaardigt steeds een team af van 3 personen in de voorbereiding:

 

  • Een projectleider begeleidt het volledig traject in het bouwteam en verzorgt de communicatie met de klant.

  • Een 3D modelleur tekent de productietekeningen van de structuur.

  • Een ingenieur verzorgt de studie stabiliteit, de rekennota’s en de detaillering van de structuur.

 

Ieder project team van CLT-S weet dat het nodig is om een pro-actieve rol te vervullen in het bouwteam. Nieuwe bouwtechnologie vraagt om een andere aanpak in het voortraject en deze dient uitgedragen te worden door CLT-S, ook al is CLT-S slechts een onderaannemer structuur.

 

Het architecturaal ontwerp dient rekening te houden met de structuur. Daarom is het goed dat de ingenieur stabiliteit meteen mee aan tafel zit.

Eenmaal het ontwerp gefinaliseerd is, dan wordt door CLT-S een structureel model opgebouwd. De verbindingsdetails worden uitgetekend door onze ingenieursafdeling en worden samen met de stabiliteitsplannen en de rekennota’s ter goedkeuring voorgelegd aan de ingenieur stabiliteit die verantwoordelijk is voor het project. In het structureel model worden alle detailleringen (structureel, akoestisch, zichtkwaliteit,raam- en deuropeningen…) die belangrijk zijn voor de productie ingetekend. Eenmaal het structureel model is gefinaliseerd, worden de sparingsvoorstellen voor de technieken ingetekend. Wanneer alles is ingetekend wordt overgegaan tot productie in Oostenrijk. 6 weken later volgt de eerste lading CLT.  

Lean bouwen is perfect mogelijk omdat CLT structuur gemonteerd wordt en niet gebouwd. De montage kan virtueel gesimuleerd worden zodat deze ook in bouwtijd wordt geoptimaliseerd.

 

Doordat alle panelen gelabeld zijn, kan men deze inscannen en zien in een 3D model waar dit paneel geplaatst moet worden. Op deze manier wordt de totale structuur geplaatst. Dit gaat uitermate snel aangezien het allemaal droge montage is. Alles wordt met winkelhaken en schroefverbindingen vastgezet. De structuren zijn geproduceerd voor assembly maar ook disassembly, wat ze uitermate circulair maakt.

 

SNELHEID EN MANKRACHT

Bij een gewone werf wordt de structuur gemonteerd door 4 personen, 1 werfleider en 3 arbeiders. De montageploeg wordt bijgestaan door de projectleider voor de off-site voorbereidingen. Dat de structuur zeer snel wordt gemonteerd is een evidentie. Maar ook het volledige bouwproces kan door CLT versneld worden. Doordat de openingen van ramen en deuren perfect op voorhand gekend zijn, kunnen deze reeds op voorhand geproduceerd worden. Daardoor kunnen ze gelijktijdig met de CLT structuur op de werf komen en gemonteerd worden. Indien de dakbedekking meteen volgt op de structuur, is het mogelijk om meteen een droge omgeving te hebben binnen. Doordat de ramen en deuren reeds bevestigt zijn aan de structuur, zit de gevelafwerking niet langer op het kritische pad. Men kan dus met de droge afwerking binnen starten. Het onmiddellijk beschikbaar zijn van een droge omgeving binnen is een gigantische tijdsoptimalisatie die men met traditionele materialen nooit kan halen.

Bron: CLT-S Project KOCA, internaat

Indien men LEAN plannen meeneemt in het proces zijn snelheidswinsten mogelijk op alle onderdelen van het bouwproces.

Bron: CLT-S Project Notariskantoor

Een bijkomend voordeel zijn de reeds uitgefreesde uitsparingen voor de technieken en de elektriciteit. Alle doorvoeropeningen zijn reeds klaar en hoeven niet meer ter plaatse gekapt of geboord te worden. Installatie van technieken en elektriciteit is dus enkel nog een kwestie van afmonteren en schroeven. Een stopcontactbevestiging dient dus enkel met twee schroeven vastgezet te worden in de CLT. Niet alleen is het afmonteren van de technieken veel efficiënter, het doet de foutenlast eveneens dalen.

 

AKOESTIEK EN BRAND

CLT is een lichter materiaal. Akoestiek heeft echter massa nodig. Daarom is akoestiek een aandachtspunt bij het gebruik van CLT als structuur. CLT-S slaagt erin om met haar standaard detailleringen verhoogd akoestisch comfort aan te bieden in residentiële gebouwen. Deze oplossingen zijn allemaal getest in situ en zijn dus beproefde methodes. De oplossingen zijn voornamelijk gestoeld op het ontkoppelen van wanden met akoestische rubbers en ontkoppelde winkelhaken alsook op het toevoegen van massa met een grindlaag. Als alternatief kan er ook gewerkt worden met voorzetwanden of verhoogde vloeren voor kantooroplossingen.

Bron: Voorbeeld detaillering CLT-S

Akoestiek wordt doorgaans strenger bekeken bij CLT dan voor traditionele bouw, voornamelijk omdat het een nieuw materiaal is waar nog te weinig gemeten referenties van zijn. Dit komt het uiteindelijke resultaat uiteraard alleen maar ten goede.

 

Om te voldoen aan de brandreactie en brandweerstand wordt de structuur gedimensioneerd op basis van de geldende normen en op basis van de gehanteerde wand en vloeropbouw. Rf120 in hoogbouw is mogelijk, mits het toepassen van de juiste opbouwen en bijkomende materialen. Brandreactie wordt doorgaans aangepakt door behandeling van de CLT of door gipskarton bekleding.

 

Mensen hebben soms de verkeerde indruk dat hout brandbaarder is dan andere bouwmaterialen. Dit is echter een foutief buikgevoel dat niet in overeenstemming is met de wetenschappelijke kennis die reeds jaren voorhanden is.

EPB EN ISOLATIEWAARDEN

De inertie van een stenen gebouw wordt vandaag meer en meer als een nadeel beschouwd. In de winter kent het voordelen omdat het zijn warmte capteert en moeilijker loslaat, maar in de zomer geldt dit evenzeer. Eenmaal een traditioneel gebouw opgewarmd is, is het zeer moeilijk om het koel te krijgen. Hout is van nature uit minder inert dan steen. Het geeft zijn warmte dus makkelijker af aan de binnenomgeving eenmaal die begint af te koelen. In de zomer is dit een enorm voordeel omdat men op die manier ’s nachts het gebouw zeer snel kan laten afkoelen, waardoor het overdag minder snel opwarmt.

CLT is niet alleen duurzaam en circulair, maar ook het uiteindelijke gebouw voldoet aan de huidige eisen op gebied van energieverbruik en duurzaamheid.

 

Voor EPB en isolatiewaarden is CLT een zeer attractief materiaal om te gebruiken. Werken met hout is immers werken zonder koudebruggen. EPB matig kan CLT perfect in rekening gebracht worden in de calculatie.

 

FUNDERINGEN EN OPTOPPINGEN

Gezien het feit dat CLT ongeveer 1/4de van het gewicht van een traditionele structuur heeft, kan het oplossingen bieden voor situaties waar gewicht een belangrijke kostendrijver is of structurele beperkingen geeft. Zelfs bij normale draagkrachtige gronden kan CLT een besparing betekenen in de funderingstechnieken.  Op basis van de lastendaling van de bovenbouw, kunnen de funderingen en kelderverdiepingen begroot en geoptimaliseerd worden. Voor minder draagkrachtige grond betekent dit dat het mogelijk is om meer verdiepingen te creëren dan traditioneel zwaardere structuren of om bijvoorbeeld paalfunderingen te vermijden.

 

 

Voor bestaande gebouwen is CLT dan ook het ideale materiaal om enkele lagen op te toppen. Zo heeft CLT-S al meerdere optoppingen gerealiseerd aan de kust.

 

CIRCULAIR EN ECOLOGISCH

CLT wordt geproduceerd met het FSC en PEFC label. Op die manier is de herkomst van het hout perfect te traceren. Het dennenhout wordt ontgonnen in de Oostenrijkse en Zweedse bossen waar bosbeheer al eeuwen een wetenschap op zich is. De aangroei van de bossen is steeds hoger dan de afname, waardoor de balans op het einde steeds positief is.

Doordat de bomen gedurende hun levensduur zoveel CO2 capteren en zuurstof in de plaats geven, is hout als bouwmateriaal CO2 – negatief, zelfs met de productie en transport emissies ingerekend. Daardoor is hout één van de meest ecologische materialen om mee te bouwen.

De CLT panelen worden ook allemaal droog gemonteerd op de werf. Daardoor kunnen ze ook gedemonteerd en herbruikt worden voor andere toepassingen. Binnenkort krijgen alle panelen ook een RFID chip ingewerkt, zodat de panelen niet alleen tijdens de productie en de werken reeds geïdentificeerd worden maar eveneens informatie bevatten die kan dienen voor gebouwbeheer alsook voor toepassingen na demontage. Zo kan opgeslaan worden welke type paneel welke lasten heeft gedragen en voor welke toepassing het kan herbruikt worden in de toekomst.

Er zijn 1 miljard hectare bossen in Europa die een jaarlijkse toename kennen van 661.000 hectare. De staande houtvoorraad in Europa is 22.500 miljoen m3 hout. Daarvan is er jaarlijks een toename van 760 miljoen. Vandaag wordt jaarlijks slechts 1,5% van de voorraad verwerkt.

 
Volg ons op social media
  • LinkedIn - White Circle
  • Facebook - White Circle
  • Instagram - White Circle